Podejmowanie uchwał jest nieodłącznym elementem funkcjonowania spółek, zarządów, rad nadzorczych, wspólników czy akcjonariuszy. W praktyce samo stwierdzenie, że „większość była za”, nie zawsze oznacza jednak, że uchwała została skutecznie podjęta.

Przepisy, umowa spółki lub statut mogą wymagać różnych większości: zwykłej, bezwzględnej albo kwalifikowanej, np. 2/3 czy 3/4 głosów. Dodatkowo może pojawić się wymóg odpowiedniego kworum.

Warto więc wiedzieć, czym różnią się te pojęcia.

Zwykła większość głosów

Zwykła większość oznacza, że liczba głosów „za” musi być większa od liczby głosów „przeciw”.

Przykład:

* 40 głosów – ZA,

* 35 – PRZECIW,

* 25 – WSTRZYMUJĄCYCH SIĘ.

Uchwała uzyskuje zwykłą większość, ponieważ:

40 > 35.

W tym sposobie liczenia głosy wstrzymujące się nie zwiększają liczby głosów potrzebnych do uzyskania przewagi nad głosami przeciwnymi.

Bezwzględna większość głosów

Bezwzględna większość wymaga więcej niż połowy głosów stanowiących podstawę obliczenia.

Jeżeli podstawą jest 100 głosów:

* 50 głosów ZA – nie wystarczy,

* 51 głosów ZA – oznacza osiągnięcie bezwzględnej większości.

Dlatego bezwzględnej większości nie należy utożsamiać ze zwykłą przewagą głosów „za” nad „przeciw”.

Większość kwalifikowana

Przy decyzjach, którym ustawodawca albo wspólnicy chcą nadać szczególną wagę, może być wymagana większość kwalifikowana.

Jest to określony, podwyższony próg poparcia.

Najczęściej spotykamy:

* 3/5 – 60%,

* 2/3 – około 66,67%,

* 3/4 – 75%,

* 4/5 – 80%,

* 9/10 – 90%,

* inne szczególne progi wskazane w przepisach, umowie lub statucie.

Przykład:

Jeżeli wymagane jest 2/3 głosów, a podstawę stanowi 100 głosów:

100 × 2/3 = 66,67.

Ponieważ nie możemy oddać części głosu, potrzebujemy co najmniej 67 głosów ZA.

Jednomyślność

Najdalej idącym wymogiem jest jednomyślność.

Oznacza ona, że wszyscy, których zgoda jest wymagana, muszą poprzeć daną decyzję.

Nie należy jednak automatycznie zakładać, że jednomyślność zawsze oznacza zgodę wszystkich osób należących do danego organu czy wszystkich wspólników. Trzeba sprawdzić dokładne brzmienie przepisu, umowy albo statutu.

Większość a kworum – to nie jest to samo

To jedno z najważniejszych rozróżnień.

Kworum określa, jaka liczba osób, udziałów, akcji lub głosów musi być reprezentowana, aby dane gremium mogło skutecznie podejmować określone decyzje.

Większość odpowiada natomiast na pytanie, jaka część głosów musi poprzeć konkretną uchwałę.

Możemy więc spotkać zapis:

„Uchwała wymaga większości 2/3 głosów przy obecności co najmniej połowy członków.”

Mamy tutaj dwa warunki:

1/2 – wymagane kworum

oraz

2/3 – wymagana większość.

Najpierw należy więc ustalić, czy spełniono warunek kworum, a następnie sprawdzić wynik głosowania.

Od czego liczymy większość?

To kolejny element, który może całkowicie zmienić wynik.

Przepisy mogą odnosić wymaganą większość m.in. do:

* głosów oddanych,

* głosów reprezentowanych na zgromadzeniu,

* ogólnej liczby głosów,

* wszystkich członków danego organu,

* określonej części kapitału.

Wyobraźmy sobie spółkę, w której istnieje 100 głosów, ale podczas zgromadzenia reprezentowanych jest 60.

Jeżeli potrzebujemy 2/3 z 60:

60 × 2/3 = 40 głosów.

Jeżeli natomiast przepis wymaga 2/3 ze wszystkich 100 głosów:

100 × 2/3 = 66,67, a więc potrzeba co najmniej 67 głosów.

Ta sama większość 2/3 może więc oznaczać zupełnie inną liczbę głosów potrzebnych do podjęcia uchwały.

Jak wygląda to w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością?

Kodeks spółek handlowych przewiduje dla uchwał wspólników spółki z o.o. zasadę, zgodnie z którą – jeżeli przepisy KSH lub umowa spółki nie stanowią inaczej – uchwały zapadają bezwzględną większością głosów.

Przy niektórych szczególnie ważnych decyzjach wymagania są wyższe.

Co do zasady większości 2/3 głosów wymagają m.in. uchwały dotyczące:

* zmiany umowy spółki,

* rozwiązania spółki,

* zbycia przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części.

Natomiast uchwała dotycząca istotnej zmiany przedmiotu działalności spółki wymaga większości 3/4 głosów.

Umowa spółki może ustanowić surowsze warunki.

A jak jest w spółce akcyjnej?

W spółce akcyjnej podstawową zasadą również jest bezwzględna większość głosów, o ile KSH lub statut nie przewidują innego rozwiązania.

Przy najważniejszych decyzjach próg jest jednak wyższy.

Większości 3/4 głosów wymagają co do zasady m.in. uchwały dotyczące:

* zmiany statutu,

* obniżenia kapitału zakładowego,

* umorzenia akcji,

* zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części,

* rozwiązania spółki,

* niektórych emisji obligacji.

Ciekawym przykładem jest natomiast istotna zmiana przedmiotu działalności spółki, dla której KSH przewiduje większość 2/3 głosów.

Powstaje więc charakterystyczne odwrócenie:

Decyzja            Sp. z o.o.           S.A.

Zasada ogólna             bezwzględna większość        bezwzględna większość

Zmiana umowy/statutu          2/3        3/4

Rozwiązanie spółki   2/3        3/4

Zbycie przedsiębiorstwa/ZCP           2/3        3/4

Istotna zmiana przedmiotu działalności    3/4        2/3

Pięć pytań przed oceną wyniku głosowania

Analizując uchwałę, warto za każdym razem przejść przez ten sam schemat:

1. Czy wymagane jest kworum?

2. Od jakiej liczby głosów obliczana jest większość?

3. Jaki rodzaj większości jest wymagany?

4. Ile głosów rzeczywiście oddano „za”?

5. Czy umowa spółki lub statut nie przewidują surowszych wymagań?

Dopiero odpowiedzi na te pytania pozwalają prawidłowo stwierdzić, czy uchwała została podjęta.

Nie wystarczy powiedzieć: „większość była za”

W praktyce podejmowania decyzji korporacyjnych matematyka spotyka się z prawem.

40 głosów „za” i 35 „przeciw” może wystarczyć do osiągnięcia zwykłej większości, ale jednocześnie nie wystarczyć do osiągnięcia większości bezwzględnej.

Podobnie 70% głosów może wystarczyć, gdy wymagana jest większość 2/3, ale będzie niewystarczające przy większości 3/4.

Dlatego przy analizie uchwały nie zaczynamy od pytania:

„Ilu było za?”

Najpierw pytamy:

„Jaka większość jest wymagana i od jakiej podstawy ją obliczamy?”

To właśnie te dwa elementy decydują o prawidłowej interpretacji wyniku głosowania.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej.